Zonsverduistering veilig bekijken: doe het niet met een cd of berookt glas!

Nu eclips-brilletjes zowat overal uitverkocht zijn, komen mensen in de verleiding om creatieve "trucjes" uit te proberen: door een cd kijken, naar de weerspiegeling in water turen, of een stukje glas beroken met een kaars en daar doorheen gluren. Doe dit alsjeblieft niet.

Geen van deze methodes is ook maar een beetje veilig. De echte boosdoeners zijn UV-straling en infrarood licht, en die kun je geen van beide zíén. Zelfs als het beeld je niet te fel lijkt om naar te kijken, loop je een enorm risico op blijvende oogschade. Ook een lasbril is geen garantie: er bestaan verschillende klasses en types, en lang niet allemaal zijn ze geschikt om naar de zon te kijken.

De veilige oplossing: een camera obscura

Schets die toont hoe het beeld van een kaars doorheen een klein gaatje ondersteboven op een achterwand wordt geprojecteerd.

Heb je écht niets bij de hand en wil je toch iets zien? Maak dan gebruik van een zogenaamde camera obscura, ook wel pinhole-camera genoemd. Het principe is simpel: laat je licht door een klein gaatje vallen en vang je het op enige afstand op, dan ontstaat er een zwak beeld van wat je bekijkt, in dit geval de zon. Je kijkt dus niet naar de zon, maar naar een projectie ervan. Volkomen veilig.

Er zijn talloze manieren om zoiets te maken, sommige zelfs zonder knutselen:

De vergiettruc. De eenvoudigste methode: houd een vergiet of ander keukengerei met veel kleine gaatjes in de zon en kijk naar de schaduw ervan op de grond of op een vel wit papier. Elk gaatje projecteert een klein beeldje van de zon.
De kartonnen kijker. Met een beetje knutselwerk maak je een elegantere versie. Een goede handleiding vind je hier: https://frugalfun4boys.com/make-eclipse-pinhole-viewer/
De dozen-variant. Met een kartonnen doos, aluminiumfolie en een wit blad bouw je ook een prima eclips-kijker. Uitleg in deze video: https://www.youtube.com/watch?v=PI1ttQxXt5s

Een handige vuistregel: hoe groter de afstand tussen het gaatje en het geprojecteerde beeld, hoe groter de zonneschijf die je ziet — maar ook hoe zwakker. Wil je een groter beeld, gebruik dan eventueel een langere buis en een iets groter gaatje - een buis van een meter lang projecteert een zonnebeeldje van ongeveer 1cm. Zorg wel dat het gaatje klein genoeg blijft, anders wordt het beeld onscherp.

Zo geniet je van de zonsverduistering zonder je ogen in gevaar te brengen.