MIRA Volkssterrenwacht MIRA vzw

Toen Galilei in 1609 het telescooptijdperk inluidde met zijn kleine lenzenkijkertje braken er voor de sterrenkunde gouden tijden aan. De ontdekkingen van Huygens, Herschel, Messier, Hubble en zovele anderen maakten het mogelijk om tot een totaal nieuw beeld van het universum te komen. Dankzij de technologische vooruitgang werd het in de loop van de twintigste eeuw mogelijk om steeds krachtiger waarnemingsinstrumenten te ontwerpen.

Wat zijn donkere materie en donkere energie? Zijn het twee kanten van eenzelfde medaille, of zijn het twee heel verschillende dingen, ondanks wat hun namen doen vermoeden?

De wetten van Einstein, gelden die ook in de buitenste regionen van onze Melkweg, of moeten we ze aanpassen, net zoals Einstein met Newton's ideeën deed?

In deze lezing krijgen de aanwezigen op deze vragen antwoorden van de hedendaagse wetenschap.

Donkere materie

De ruimtemissie ExoMars Trace Gas Orbiter is een samenwerkingsproject van de ESA en de NASA. De missie heeft als doel om belangrijke vlucht- en in situ technologieën te demonstreren voor toekomstige exploratiemissies en om fundamenteel wetenschappelijk onderzoek uit te voeren voor de verkenning van Mars. Daarnaast zal deze missie ook belangrijk zijn voor de communicatie tijdens huidige en toekomstige ESA/NASA missies.

Sterrenkunde is een wetenschappelijke discipline, maar sterrenkundigen zijn mensen. We krijgen zelfs als leek via Twitter de laatste bevindingen direct op onze SmartPhones of lezen het even nadien in de populariserende tijdschriften. We stellen ons geen vragen over al dat fraais. Wat gaat er echter aan vooraf? Hoe komen de astronomen tot al die kennis en hoe betrouwbaar is het allemaal?

Tijdens de lezing bekijken we een aantal voorbeelden uit de moderne en hedendaagse sterrenkunde.

De berichtgeving over de zonneactiviteit was de laatste maanden op het eerste zicht nogal tegenstrijdig. Spectaculaire beelden over indrukwekkende zonne-erupties werden immers regelmatig afgewisseld met heuse doemartikels over de "zonnemotor" die maar niet op gang lijkt te komen.

Wat is daar nu allemaal van aan? Maakt de Zon zich echt op voor een "winterslaap"? Of schakelt ze alsnog een tandje bij en mogen we ons toch verwachten aan een hoge zonneactiviteit met krachtige zonne-uitbarstingen? En hoe groot is de invloed daarvan op het wel en wee van onze planeet?

De Herschel-ruimtetelescoop is één van de vlaggenschepen van het Europese Ruimtevaartagentschap ESA.
Het toestel –met een spiegel van 3,5 meter– is actief in het verre infrarood en de submillimeter golflengtes. De beelden die hij maakt zijn daarom misschien minder “fotogeniek” als die van zijn bekende voorganger Hubble, maar de wetenschappelijke resultaten zullen dat zeker niet zijn.

Witte dwergsterren zijn objecten waarbij de grootheid van astronomische objecten samen komt met de fundamentele eigenschappen van het allerkleinste. Om te begrijpen wat witte dwergen zijn moeten we aan de ene kant een duik nemen in de evolutie van sterren en ons afvragen wat een ster nu is. En aan de andere kant moeten we vat proberen te krijgen op een zeer vreemde maar fundamentele theorie: de kwantumfysica.

Als we in de sterrenkunde onze blik richten op ver weg, komen we uit bij andere sterrenstelsels. De Zon, Maan, planeten, en zelfs sterren en sterrenbeelden die we aan de avondlijke hemel kunnen waarnemen maken allen deel uit van ons eigen sterrenstelsel, hetgeen we op plaatsen waar geen lichthinder is kunnen zien als de Melkweg.

Naast ons eigen sterrenstelsel vallen er in het heelal natuurlijk nog heel veel andere van dergelijke grote verzamelingen sterren te bespeuren. Meest bekend is natuurlijk het burenstelsel, de Andromedanevel.

Van 6 tot en met 20 februari 2010 verbleven zes landgenoten, drie Vlamingen en drie Walen, in het "Mars Desert Research Station", een gesimuleerde Marsbasis in de woestijn van Utah, Verenigde Staten.

Met zijn ideeën van ‘Survival of the fittest’ gaf Charles Darwin aan dat het niet de sterkste of de meest intelligente wezens zijn die zullen overleven, maar wel die species die zich het beste kunnen aanpassen aan veranderingen in hun leefomgeving. De meesters in adaptatie aan wijzigende omgevingscondities zijn ontegensprekelijk de bacteriën.